Recensie: Nibud tool Pensioenschijf-van-vijf

Het Nibud heeft in samenwerking met Wijzer in Geldzaken een nieuwe tool gelanceerd die inzicht geeft in je inkomen na pensionering: de Pensioenschijf-van-vijf.

Ik bedacht de Pensioenschijf van Vijf eind 2010 en schreef er een artikel over in PensioenMagazine (maart 2011). Ik was aangenaam verrast toen het Nibud mij begin 2012 vroeg of zij het idee mocht ontwikkelen tot een tool voor consumenten. Wijzer in Geldzaken wilde de Pensioenschijf-van-vijf daarnaast een centrale plek geven in de campagne van de Pensioen3daagse 2012. Wat een eer. Paginagroot op de Metro, op de placemat uitgegeven door Wijzer in Geldzaken, workshops en een prachtig YouTube filmpje dat de essentie in 1 minuut weergeeft. Wow! Ik heb geen moment getwijfeld en beide organisaties mijn toestemming en steun gegeven. Geheel kosteloos overigens (sommigen denken dat ik betaald word per klik).

Nu een kleine maand na lancering van de Pensioenschijf-van-vijf tool vind ik het tijd voor een recensie. De beste komen natuurlijk van de onbevooroordeelde gebruikers van de tool. Die recensies volgen hopelijk snel richting het Nibud. Dat neemt niet weg, dat ik er ook iets van vind. Een beetje als bedenker, maar vooral ook als gebruiker.

De vormgeving van de Pensioenschijf-van-vijf is kleurrijk, een beetje speels, misschien zelfs wel vrolijk te noemen. Mij spreekt dat aan. De Pensioenschijf zou in mijn ogen namelijk vooral een handvat en perspectief moeten bieden voor mensen. Het werknemerspensioen wordt straks (nog) minder zeker en zeker minder. Ga ook maar uit van een AOW die niet welvaartsvast is en het boodschappenmandje straks niet meer kan bijbenen. Dat betekent dat mensen meer en meer zelf de regie zullen moeten nemen voor hun oude dag. Voor nu bieden vooral schijf 3 (belastingvriendelijk sparen via een lijfrente), schijf 4 (overig vermogen, zoals een spaar/beleggingsrekening) en schijf 5 (het vermogen om wat langer door te werken) mogelijkheden.  De slogan van Wijzer in Geldzaken in het YouTube filmpje “Waar de een bijvoorbeeld nog eigen vermogen heeft, blijft de ander nog even doorwerken” zou mensen in die zin toch moeten prikkelen? Ook om eerst te kijken naar wat er al is (opgebouwd) en wat de (realistische) verwachtingen zijn qua inkomsten uit schijf 1, 2 en 3.

Een mooi bruggetje weer naar de Nibud tool: ‘in drie stappen een indicatie hoeveel jij tijdens je pensioen te besteden hebt!’ Dat nodigt uit, zou ik zeggen. De eerste stap, mijn persoonlijke situatie, is echt een eitje. Ik heb een partner en behalve een maand New York voor stage niet in het buitenland gewoond. De eerste AOW schijf wordt automatisch gevuld met een bruto bedrag en een netto indicatie in de Pensioenschijf zelf. Dan wordt het iets lastiger, want voor je werknemerspensioen moet je zelf wat bedragen van je uniform pensioenoverzicht(en) of www.mijnpensioenoverzicht.nl gaan invullen. “Neem hier het bedrag over bij te bereiken (indicatief) pensioen.” Los van interpretatiekwesties – welke pensioenleeftijd en hoe indicatief zijn de bedragen eigenlijk – vermoed ik dat een groep potentiële invullers hier afhaakt. Twee redenen: 1. Angst om de (online) paperassen erbij te pakken en de juiste gegevens te vinden (dat valt best mee!); 2. Gemakzucht. De oplossing? Automatisch laten ‘voorinvullen’ via www.mijnpensioenoverzicht.nl. Ook toezichthouder AFM is voorstander van ‘digitale verstrekking van de data’ (pag. 11 Visiedocument Pensioenuitvoering 2011). Dat kan technisch allang, alleen het pensioenregister stond daar aanvankelijk niet voor open. RVS (nu Nationale Nederlanden) had deze functie in 2011 in haar Pensioen App zitten, maar dat stuitte op weerstand. Een van de nieuwste features van het pensioenregister is de optie ‘gegevensuitwisseling’ (te vinden naast de button ‘samenvatting’). Wat daarmee precies mogelijk is, weet ik nog niet. Ik kreeg een paar keer een foutmelding. Volgens mij is het de bedoeling daar straks een .xml bericht op te halen en die gegevens ergens in te kunnen laden. Hopelijk binnenkort dus in de Pensioenschijf-van-vijf!

Dat verzekeraars en banken voor lijfrenten (schijf 3) nog steeds geen centrale digitale transparantie bieden via  www.mijnpensioenoverzicht.nl, betekent dat consumenten ook hier hun polissen erbij mogen gaan zoeken. Niet erg klantvriendelijk van de lijfrente aanbieders, als je het mij vraagt (lees hier meer over in mijn pensioendashboard blog). Het Nibud valt hier natuurlijk niets te verwijten. Die slaagt er naar mijn mening goed in om een kapitaal (stel: 50.000 euro) gestandaardiseerd door te rekenen tot een uitkering bruto per maand (hier: 200 euro) en netto in de Pensioenschijf zelf.

Schijf 4 kijkt naar het beschikbare vermogen bij pensionering: “Je kunt gespaard of belegd geld gebruiken voor uitgaven. In de berekening wordt er vanuit gegaan dat er iedere maand een bedrag van af wordt gehaald tot het 90-ste levensjaar.” Als ik hier 50.000 euro invul, wordt indicatief een maandelijks bruto bedrag van 190 euro gepresenteerd. Ik kan dat goed volgen. Ben wel een beetje nieuwsgierig waar dat tientje per maand verschil nou in zit in relatie tot (hiervoor gegeven voorbeeld) schijf 3.

Schijf 5 confronteert de toekomstige pensionado met de invuloefening om NA pensionering – bijvoorbeeld in deeltijd – nog wat bij te verdienen. Dat hoeft niet, het kan en mag! Soms is het noodzaak. Je kunt er dus maar beter op zijn voorbereid (werkgevers, lees in mijn artikel Oh Oh Pensionado hoe het kabinet ook met de tijd meegaat en mogelijke arbeidsrechtelijke belemmeringen wegneemt).

Mijn persoonlijke Pensioenschijf-van-vijf is (in)gevuld. Maar ik ben er nog niet. De grootste uitdaging is: wat kan ik ermee (stap 3)? Is het voldoende? Het Nibud linkt me door naar hun (gratis) Persoonlijk Budgetadvies. Iets voor de volgende keer om in te vullen… Toch is dit een belangrijke reden waarom ik denk dat de Pensioenschijf-van-vijf bij het Nibud in goede handen is. Als er een instituut in Nederland is dat het bestedingspatroon van huishoudens op waarde kan schatten, is het volgens mij het Nibud (en CBS natuurlijk). Als het concept van de Pensioenschijf aanslaat, hoop ik dat het Nibud mensen straks kan laten zien wat een gemiddelde 67 plusser besteedt (en aan inkomen uit de schijven heeft). Uit de gedragseconomie weten we dat mensen graag vergelijken (met de buurman). Kijk hier voor een voorbeeld hoe de energiesector dit oppikt.

Al met al ben ik erg tevreden met de ontwikkeling van de Nibud tool. Ik vind het een prima eerste versie die hopelijk veel consumenten (maar ook de pensioenbranche zelf) aanzet breder naar het inkomen voor later te kijken. Hopelijk verschijnt de App met nog meer handelingsperspectief snel. Het is immers eenvoudig doorklikken via de gelaagde opbouw van de schijven. Cijfer: 8+

Michael Visser

Share